Kompostowanie, kompost - najtańszy nawóz

Kompost to najbogatsze źródło materii organicznej w formie próchnicy. Przygotowywany z odpadów powstających w domu i w ogrodzie jest najtańszym materiałem do użyźniania gleby. Pod względem szybkości działania i przyswajalności, kompost jest nawet lepszy od obornika. W odróżnieniu od syntetycznych nawozów mineralnych, nie ma obawy przenawożenia czy zatrucia środowiska. Kompostowanie może przebiegać w pryzmach, w kompostownikach lub termokompostownikach. Każda z form kompostowania ma swoje wady i zalety.

co można kompostować?

Na kompost można przeznaczyć wszystkie odpady organiczne z gospodarstwa domowego i z ogrodu, które nie zawierają składników toksycznych. Będą to odpadki kuchenne, skorupki jajek, resztki pieczywa, woreczki z wykorzystaną herbatą i filtry do kawy wraz z zawartością. Należy pamiętać, aby resztek ziemniaków, makaronu, bądź ryżu nie składować na zapas(bo kisną), lecz dodawać do kompostu na bieżąco. Nie wrzucamy do kompostu skórek z owoców cytrusowych czy skórek z bananów. Nie dodajemy resztek mięsa, kiełbasy, ryb. Zniszczyłyby kompost, wydzielając równocześnie bardzo nieprzyjemny zapach. Dodajemy resztki roślinne nie porażone chorobami, chwasty(bez nasion), popiół drzewny(wprowadza potas), torf, krowieniec, zbędną darń, osady denne z sadzawki, liście i skoszoną trawę(w cienkich warstwach i podwiędniętą), liście,korę drzew, trociny, drobne lub rozdrobnione gałęzie.

kompostowanie w pryzmie

Wadą pryzmy jest to, że jest mało estetyczna. Na dno pryzmy układamy 20 centymetrową warstwę połamanych gałęzi o grubości 1-5 cm, najgrubsze układając na spodzie. Następną warstwą powinien być materiał, który będzie pochłaniał wodę wymywającą z górnych warstw substancje mineralne. Może to być warstwa ziemi ogrodowej, torf, częściowo rozłożony kompost, opadłe liście czy słoma. Kolejne warstwy materiału przekładamy ziemią ogrodową. Dobrze jest też dodawać kompost z poprzedniej pryzmy, który będzie pełnić rolę aktywatora. Pryzma powinna mieć wysokość około metra. Okrywamy ją ziemią, robiąc podłużne zagłębienie, by woda opadowa ściekała do wnętrza pryzmy. Na zimę najlepiej okryć pryzmę materiałem izolacyjnym, by umożliwić dalszy rozkład materiału.

kompostownik wykonany we własnym zakresie

W prosty sposób można zbudować kompostownik z jednakowych żerdzi grubości około 7 cm. Żerdzie przed zastosowaniem należy okorować i zaimpregnować. W ziemię wkopujemy cztery elementy narożne. W miarę uzupełniania pojemnika układamy na przemian belki poziome . Kompostownik jest rozbieralny, co ma znaczenie przy przerabianiu kompostu.

przerabianie kompostu

Aby stworzyć lepsze warunki przeprowadzającym rozkład drobnoustrojom, kompost powinno się raz na 2 -3 miesiące , a najlepiej co 6 tygodni przemieszać. Wszystkie odpady powinny po kolei znaleźć się w środku , gdzie jest najwyższa temperatura i proces rozkładu odbywa się najszybciej.

przyspieszone kompostowanie

Nowo założona pryzma kompostowa nie zawiera właściwej ilości odpowiednich mikroorganizmów. Częściowo znajdują się w ziemi, którą przesypuje się poszczególne warstwy kompostowanych materiałów oraz w gotowym kompoście dodanym z wcześniejszej pryzmy. Dobrze jest polewać tak przygotowaną pryzmę gnojówką roślinną z pokrzywy, rumianku i krwawnika, mniszka, kozłka lekarskiego. Wprowadzamy w ten sposób do pryzmy preparaty biodynamiczne sporządzane z ziół. Można zastosować jedną ze szczepionek bakteryjnych, dostępnych w sklepach. Jeśli pryzma kompostowa została założona bezpośrednio na ziemi, z czasem przedostaną się do niej dżdżownice. Trawiąc resztki roślinne, przyczyniają się do przyspieszenia rozkładu. Dżdżownice można „zwabić” do pryzmy, dodając do niej materiały bogate w cukier np. wytłoki ze słodkich owoców. Niektórzy umieszczają w pryzmie dżdżownice zebrane w ogrodzie. Można też kupić wydajniejsze dżdżownice kalifornijskie. Ważna jest również wilgotność masy. Jeżeli ściśniemy próbkę materiału w dłoni, to między palcami powinny się pojawić krople, jednak woda nie nie powinna wyciekać.

prawidłowe kompostowanie

• Nie należy kompostować roślin porażonych chorobami grzybowymi, bakteryjnymi
• i wirusowymi,
• Nie dodawać związków wapnia. Przyspiesza rozkład substancji organicznych, ale jednocześnie zmniejsza ilość azotu i blokuje rozpuszczalne w wodzie fosforany.
• Nie należy kompostować w dołach i zbiornikach betonowych ze względu na ograniczony dostęp powietrza.
• Nie układać liści i trawy grubymi warstwami. Nie dodawać materiałów niedostatecznie rozdrobnionych

termokompostownik

Decydując się na zakup kompostowników z tworzyw sztucznych(termokompostownik) trzeba liczyć się z wysokimi kosztami zakupu. W zamian otrzymujemy przyspieszony proces kompostowania i trwałość.

kompostowanie na balkonie

Za kompostownik może posłużyć pojemnik na brudną bieliznę, w którym należy dodatkowo wykonać otwory przewietrzające w dnie. Potrzebny torf, woreczek wapna dolomitowego lub minerałów ilastych oraz niewielkie opakowanie bioaktywatora, czyli tzw. startera kompostowego. Pojemnik kompostowy dla mieszkańca typowego m-4 nie jest rzeczą wygodną, ale prawidłowo prowadzony kompostownik na balkonie w pojemniku plastikowym, czy drewnianym, nie cuchnie. Wydziela jedynie słaby zapach jesiennego lasu. Można ustawić skrzynię kompostową w kącie balkonu za naturalną zasłoną z pnączy albo w ciepłej piwnicy czy garażu. Zimą można kompostować jedynie w miejscach o temperaturze od 10 stopni Celsjusza. Poniżej tej temperatury bakterie kompostowe wstrzymują pracę. Materiał organiczny należy mocno rozdrobnić -przy użyciu tasaka lub innych narzędzi. Masę organiczną ułożyć na grubość 5 cm a następnie dać warstwę torfu. Następnie użyć 2 garści wapna dolomitowego lub minerału ilastego oraz ½ garści bioaktywatora, który można zastąpić niewielką ilością mączki z wodorostów, obornika lub suszonej krwi bydlęcej.

Co dwa dni należy dokładnie wymieszać całą masę kompostową. Po kilku dniach temperatura powinna osiągnąć 45-50 stopni Celsjusza- co oznacza,że bakterie przystąpiły do maceracji podłoża. Przy dokładaniu kolejnych warstw należy pamiętać o dolomicie (stabilizuje odczyn dla działania bakterii) i starterze. W okresie letnim po upływie 3 tygodni kompost w pojemniku ochłodzi się i przyjmie ciemnobrązową barwę, a po kolejnych 2 tygodniach kompost będzie gotowy do wykorzystania. Przy niższych temperaturach , całkowite rozłożenie odpadów może potrwać dłużej. Zamiast torfu można z powodzeniem dodać ekologiczny ( oszczędzający torfowiska) substrat ze sfermentowanej kory roślin szpilkowych.

pryzma kompostowa krocząca

Jesienią zbieram z zagonka warstwę ziemi na głębokość szpadla. Na to miejsce układam warstwę połamanych gałęzi, łodygi słoneczników, karpy słonecznika, głąby kapuściane i wszelkie inne grubsze materiały. Przysypuję warstwą zgrabionych liści, a na to kładę warstwę ziemi. Następnie dokładam na przemian z grabionymi liśćmi resztki zebranych z ogrodu roślin. Na wierzch pryzmy przenoszę zbierane od wiosny materiały z kompostownika. Najpierw te grubsze, na wierzch najbardziej przerobione. Są to odpady zbierane w domu i ogrodzie. Przysypuję warstwą ziemi i dodatkowo okrywam włókniną. Wiosną pryzmę przeznaczam na cukinię albo ogórki. W drugim roku można na niej posadzić truskawki, nie ma potrzeby zasilania obornikiem. Urosną też inne warzywa, choćby wymagające dużo nawozu pomidory. W trzecim roku zagon przeznaczam na fasolkę szparagową lub inne warzywa. W kolejnych latach zagon wymaga zasilenia nawozami. Jesienią następnego roku pryzma kompostowa wędruje na sąsiednią grządkę.
źródło: działkowiec”Kompostowanie”oraz”Pielęgnacja roślin balkonowych” Piotr Kardasz

Inne artykuły autora:  Amarylisy - kwiaty cebulowe, Zimowity zakwitają jesienią, Jak sadzi się rośliny cebulowe, Aronia uprawa - czy warto uprawiać aronię?, Funkia inaczej hosta, Trawnik wiosną - renowacja trawnika, Krokusy - kwiaty na powitanie wiosny, The bush of forsythia sparkles in the sun, Krzew forsycji słońcem się mieni, Marchew z własnej działki - siew i uprawa, Leszczyna pospolita - orzech laskowy, Bukszpan zwyczajny - uprawa i cięcie, Kalendarz fenologiczny - dziesięć pór roku, „Zima jest piękna w leśnej ciszy, kiedy otula drzew korony. Sprowadza sen natury. Marzy się nam wiosna, a przecież to dopiero pierwsza faza snu”, Christmas flower (Euphorbia pulcherrima) - poinsettia, Christmas superstitions and prophecies, Gwiazda betlejemska - poinsecja, Poisonous fruit in the garden, Kaktus bożonarodzeniowy - grudnik (zygokaktus ), Ciemierniki - "róże Bożego Narodzenia", Jak prawidłowo sadzić drzewa i krzewy?, Róże - królewskie kwiaty, Dalie ogrodowe - Georginie, Trujące owoce w ogrodzie, Paź królowej(papilio machaon) - jaskółcze ogony, Maseczka z własnego ogrodu, Maj w ogrodzie - kwitnący maj, Wiosna w ogrodzie - wysiew w kwietniu, Przedwiośnie - pierwsze symptomy wiosny, Ogrody zimowe - szklane domy