Leszczyna pospolita - orzech laskowy
Leszczyna pospolita(Corylus avellana) rozpoczyna wegetację bardzo wcześnie. Zakwitając zwiastuje przedwiośnie, jedną z fenologicznych pór roku. Jej długie męskie kwiatostany pylą żółto w czasie suchej i ciepłej pogody. Często zakwita jeszcze wcześniej, bo nawet podczas dłuższych cieplejszych okresów zimowych. Zbyt wczesny rozwój kwiatów naraża je na przemarzanie, gdy nastąpi fala mrozów - kwiaty leszczyny giną już w temperaturze -6 st. C.
W Polsce leszczynę można uprawiać na skalę towarową w rejonach o cieplejszym mikroklimacie.
Leszczyna pospolita i dojrzewające owoce.
Szlachetne odmiany leszczyny uprawia się w rejonie morza Śródziemnego. Wyhodowano odmiany o liściach purpurowych, złocistych, postrzępionych, o liściach czerwonych. Leszczynę uprawiano już w starożytności. Gałąź obsypana orzechami uważana była za symbol obfitości.
Odpowiednie stanowisko dla leszczyny
Znana dobrze, poczciwa stara leszczyna jest zazwyczaj wielopniowym krzewem. Lubi stanowiska osłonięte, cieplejsze i nasłonecznione. Nie należy sadzić leszczyny na terenach niskich, tworzących zastoiska mrozowe, a także na terenach wietrznych, gdzie mroźne wiatry na przedwiośniu powodują przemarzanie kwiatów. Leszczyna dobrze rośnie i owocuje na glebach ciepłych i żyznych, dobre są gleby piaszczysto-gliniaste, lessowe, brunatne i rędziny. Najlepsza gleba dla leszczyny ma odczyn obojętny i dużą zawartość próchnicy, nie udaje się na glebach zbyt ciężkich, podmokłych, zimnych i bardzo piaszczystych.
Jak i kiedy sadzić orzech laskowy
Najlepszym terminem sadzenia jest listopad, praktycznie aż do zamarznięcia gleby. Do sadzenia nadają się jednoroczne sadzonki dobrze ukorzenione, ale najlepsze są dobrze ukorzenione sadzonki dwuletnie. W celu lepszego wzajemnego samozapylania powinno się sadzić co najmniej 2-3 odmiany leszczyny. Na lżejszych glebach w wykopane dołki wsypać ziemi kompostowej. Poza tym wszystkie dołki na różnych rodzajach gleby dobrze jest zasilić małą szczyptą(w trzech palcach)soli potasowej i superfosfatu.
Prowadzenie krzewów (drzewek) leszczyny
Leszczyna najlepiej owocuje jeżeli jest prowadzona w formie drzewka niskopiennego. W tym celu przewodnik u nowo posadzonych sadzonek skracamy wiosną o 20-30 cm, a pędy boczne o dwie trzecie ich długości. Odrosty korzeniowe wyrastające z szyjki korzeniowej i systemu korzeniowego należy corocznie usuwać, gdyż osłabiają wzrost i obniżają plonowanie. Najlepiej odrosty usuwać w ciągu lata. Formujemy krzewy z wyraźnie zaznaczonym przewodnikiem. Od czwartego roku po posadzeniu krzewy wymagają zazwyczaj cięcia prześwietlającego i formującego luźną koronę. W pierwszej kolejności należy usuwać pędy wyrastające pod kątem ostrym i odrosty wyrastające z pnia poniżej 50 cm.
Nawożenie
W pierwszych latach nie stosuje się nawożenia potasem i fosforem(jeśli zostały zastosowane w momencie sadzenia), można jedynie zastosować nawożenie azotem. Jeśli ktoś nie chce stosować nawozów sztucznych, może zasilać roślinę obornikiem lub kompostem.
Odmiany
Orzech laskowy barceloński
Krzew rośnie silnie, kwitnie dość wcześnie, orzechy ma duże, nieforemne, podłużne. Jest to odmiana bardzo plenna o smacznych owocach dojrzewających w połowie września.
Cosford
Krzew rośnie silnie i tworzy wyniosłe i rozłożyste korony. Owoc, to orzech duży i wydłużony dojrzewający w połowie września. Leszczyna ta zaczyna owocować wcześnie i obficie, jest dobrym zapylaczem dla innych odmian.
Halle
Odmiana wymaga bardzo dobrych stanowisk i żyznych gleb. Krzew rośnie silnie, tworząc koronę dużą i rozłożystą. Owoce ma duże , dojrzewają w końcu września lub na początku października.
Trepezuński
Orzech laskowy tej odmiany jest duży i bardzo smaczny ze względu na słodki posmak. Krzew rośnie silnie i tworzy zwartą koronę, owocuje obficie.
Webba
Krzew o średniej sile wzrostu, tworzący piramidalne korony. Owoce ma duże, wydłużone i spłaszczone.
Leszczyna pospolita gatunkiem amatorskim
Leszczyna spotykana w ogrodach przydomowych, to najczęściej sadzonka przyniesiona z terenów leśnych. Hodowcy polecają uszlachetnione odmiany: Wczesny Długi, Syrena czy Lambert Czerwonolistny, który ze względu na purpurowoczerwone liście jest równocześnie krzewem o dużych walorach ozdobnych. Gdy krzew leszczyny znajduje się w tylnej części działki to w jego sąsiedztwie dobrze jest umieścić kompostownik lub pryzmę kompostową. Leszczyna dobrze wpływa na kompostownik, a przy okazji problem nawożenia rośliny mamy z głowy. Jest krzewem bardzo żywotnym, ścięta odradza się z korzenia. Leszczynę coraz rzadziej można spotkać w małych ogrodach działkowych. Jest dużym silnie rozrastającym się krzewem, a ponadto panuje wśród ludzi przesąd, że krzewy leszczyny upodobały sobie kleszcze.
Choroby
Najgroźniejszą chorobą występującą na leszczynie jest brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych zwana potocznie moniliozą, która powoduje brunatnienie a następnie w czerwcu i lipcu opadanie zawiązków. W latach sprzyjających opadaniu może zniszczyć do 90% owoców. Chorobę najskuteczniej zwalczyć m.in. Kaptanem 0,3% stosując kilkakrotnie opryski w odstępach 10-15 dniowych Najważniejszym szkodnikiem na krzewach leszczyny jest słonkowiec orzechowiec powodujący robaczywienie owoców. Zwalczyć go można przez opryskiwanie w końcu maja lub na początku czerwca m.in. Karate.
Owocowanie
Krzewy(drzewka) leszczyny rozpoczynają owocowanie najczęściej w 3-4 roku po posadzeniu. Wysokość plonów zależy od przebiegu warunków pogodowych, odmiany, sposobu prowadzenia oraz terminowego stosowania zabiegów pielęgnacyjnych.